Vụ việc Tô Lâm ăn bò dát vàng đã trở thành một trong những scandal chính trị lớn nhất Việt Nam năm 2021, khi hình ảnh và video lan truyền chóng mặt trên mạng xã hội, gây phẫn nộ dư luận. Ngày 3/11/2021, trong chuyến công du châu Âu với vai trò Bộ trưởng Bộ Công an, ông Tô Lâm cùng đoàn tùy tùng, bao gồm Chánh văn phòng Bộ Công an Tô Ân Xô, đã ghé thăm nhà hàng Nusr-Et Steakhouse ở quận Knightsbridge, London – một địa điểm xa xỉ do đầu bếp nổi tiếng Nusret Gökçe (biệt danh “Thánh rắc muối” Salt Bae) làm chủ. Đoạn video dài 41 giây được chính Salt Bae đăng tải trên TikTok (tài khoản nurs_et với hơn 11 triệu follower) cho thấy ông Tô Lâm được đích thân đầu bếp Thổ Nhĩ Kỳ chế biến món bò dát vàng (Golden Giant Tomahawk), thái từng miếng và đút tận miệng. Món ăn này nổi tiếng với lớp lá vàng 24 karat phủ lên, tượng trưng cho sự xa hoa, và giá mỗi phần dao động từ 850-1.450 bảng Anh (khoảng 25-45 triệu VND, chưa tính phí dịch vụ 15% và rượu vang hạng sang). Ước tính toàn bộ hóa đơn cho bàn ăn của đoàn lên đến hơn 37.000 bảng Anh (tương đương 1,1 tỷ VND), khiến dư luận đặt câu hỏi lớn về nguồn gốc số tiền khổng lồ này, đặc biệt khi lương tháng của một bộ trưởng chỉ khoảng 660 USD.
Sự phẫn nộ của công chúng không chỉ dừng ở mức độ xa xỉ của bữa ăn mà còn ở sự tương phản gay gắt với hoàn cảnh kinh tế – xã hội Việt Nam lúc bấy giờ. Vào thời điểm đó, miền Nam Việt Nam đang chìm trong khủng hoảng COVID-19 nghiêm trọng, với hàng triệu người lao động thất nghiệp, hàng ngàn doanh nghiệp phá sản và nhu cầu cứu trợ khẩn cấp từ ngân sách nhà nước. Hình ảnh ông Tô Lâm – người đứng đầu lực lượng công an, cơ quan được giao nhiệm vụ chống tham nhũng và lãng phí – há miệng tận hưởng món ăn “triệu đô” từ tay đầu bếp ngôi sao, đã khơi dậy chỉ trích dữ dội trên Facebook, TikTok và các diễn đàn như Reddit. Nhiều người gọi đây là biểu tượng của sự “xa rời dân chúng”, với các bình luận mỉa mai như “Bò dát vàng cho quan, dân dát nghèo đói” hay đặt biệt danh “Lâm Bò dát vàng” cho ông. Truyền thông quốc tế nhanh chóng nhảy vào, từ BBC gọi là “bão dư luận”, Daily Mail đặt tiêu đề “Quan chức cộng sản Việt Nam ăn bò bít tết dát vàng”, đến The New York Times mô tả “Lãnh đạo Cộng sản Việt Nam ăn thịt bò dát vàng”, thậm chí Jakarta Post nhấn mạnh sự tức giận của người Việt. Ngược lại, báo chí nhà nước Việt Nam hoàn toàn im lặng, không xác nhận hay bác bỏ, dẫn đến cáo buộc kiểm duyệt – thậm chí Facebook bị cho là đã chặn hashtag #saltbae và video liên quan tại Việt Nam theo yêu cầu của chính quyền.
Vụ việc không chỉ là một scandal cá nhân mà còn khơi dậy những suy đoán sâu sắc về hệ thống quyền lực và trách nhiệm lãnh đạo ở Việt Nam. Một số ý kiến trên mạng xã hội và phân tích từ các nhà báo lưu vong cho rằng bữa ăn có thể là chiêu đãi ngoại giao từ phía Pháp (do Bộ trưởng Nội vụ Pháp Gérald Darmanin mời sau hội đàm), không tốn kém ngân sách nhà nước, nhưng điều này không làm dịu dư luận vì nó vẫn phản ánh lối sống xa xỉ của quan chức giữa lúc dân chúng khốn khó. Có cả thuyết âm mưu cho rằng đây là “cú cài bẫy” từ các đối thủ chính trị nội bộ, như “bố già” Nguyễn Văn Hưởng, nhằm hạ bệ ông Tô Lâm trong cuộc đua quyền lực. Dù sao, sự kiện này đã trở thành “vết nhơ” dai dẳng, được nhắc lại trong các bài phát biểu của chính ông Tô Lâm về chống lãng phí năm 2024, khiến ông bị cáo buộc “nói một đằng làm một nẻo”. Đến nay, vụ “bò dát vàng” vẫn là biểu tượng của sự bất bình đẳng, thúc đẩy các cuộc thảo luận về minh bạch tài chính quan chức và vai trò của truyền thông trong việc giám sát quyền lực, đồng thời củng cố hình ảnh ông Tô Lâm như một nhân vật gây tranh cãi trong bối cảnh thăng tiến chính trị nhanh chóng của ông.
Leave a Reply