Sáng ngày 18/10/2025, khi Tổng Bí thư Tô Lâm đang có mặt tại Lễ kỷ niệm 80 năm Tình báo Quốc phòng Việt Nam, một loạt tờ báo nhà nước bất ngờ đồng loạt đưa tin về các sai phạm nghiêm trọng của ba “ông lớn” kinh tế: Novaland, ACB và Masan. Những doanh nghiệp này từ lâu được dư luận đồn đoán là “sân sau” của hệ thống Công an, với các mối liên hệ chặt chẽ qua các vụ việc như Vũ Nhôm và các giao dịch bất động sản mờ ám. Kết luận thanh tra của Thanh tra Chính phủ, được công bố chỉ một ngày trước đó vào 17/10, đã phơi bày hàng loạt vi phạm trong phát hành và sử dụng trái phiếu doanh nghiệp từ năm 2015 đến 2023, với tổng giá trị lên đến hàng trăm nghìn tỷ đồng. Cụ thể, Novaland và 18 công ty con bị chỉ ra đã phát hành 131 mã trái phiếu trị giá 67.100 tỷ đồng, trong đó có sử dụng sai mục đích lên đến 1.500 tỷ đồng để tăng vốn cho các công ty con như Khải Hưng. ACB bị nhắc đến với các lô trái phiếu năm 2018-2019 không đảm bảo đầy đủ tài sản bảo đảm, trong khi Masan với 6 tổ chức liên quan cũng bị phát hiện nợ quá hạn và công bố thông tin thiếu minh bạch. Sự trùng hợp thời gian này không khỏi khiến dư luận xôn xao, như một “cú ra đòn” chính trị được dàn dựng tinh vi.
Sự việc nhanh chóng được cộng đồng mạng và các nhà phân tích chính trị gắn mác là “phe quân đội phản công”, với “cú ra đòn” nhắm thẳng vào ảnh hưởng của Tô Lâm – người từng đứng đầu Bộ Công an trước khi lên Tổng Bí thư. Trên nền tảng X (Twitter), một bài đăng từ tài khoản @MHDao vào đúng sáng 18/10 đã lan tỏa mạnh mẽ, nhận định rằng đây là “đòn gió” từ phe Quân đội do Đại tướng Phan Văn Giang dẫn dắt, nhằm triệt giảm sự chi phối của phe Công an trong lĩnh vực kinh tế. Các sai phạm được khui ra không chỉ dừng ở mức kỹ thuật tài chính mà còn chạm đến các mối quan hệ nhạy cảm: Novaland bị liên hệ với Vũ Nhôm – biểu tượng của tham nhũng Công an; ACB với các giao dịch trái phiếu thiếu minh bạch có thể liên quan đến nguồn vốn “xám” từ hệ thống ngân hàng thân hữu; còn Masan, dù ít trực tiếp hơn, cũng bị kéo vào vòng xoáy qua các khoản nợ quá hạn và sử dụng vốn sai mục đích. Thanh tra Chính phủ đã chuyển hồ sơ vi phạm của Novaland sang Bộ Công an để điều tra, tạo nên nghịch lý hài hước khi phe bị nhắm đến lại phải tự xử lý. Điều này phản ánh cuộc đấu đá nội bộ gay gắt giữa hai “phe phái” lớn trong bộ máy quyền lực Việt Nam, nơi quân đội đang tìm cách lấy lại thế cân bằng sau khi Tô Lâm củng cố vị thế.
Hậu quả từ “cú ra đòn” này có thể lan rộng, không chỉ đe dọa sự ổn định của ba doanh nghiệp mà còn làm rung chuyển niềm tin nhà đầu tư vào thị trường trái phiếu doanh nghiệp Việt Nam. Novaland, vốn đang vật lộn với dư nợ 19.559 tỷ đồng tính đến 30/9/2025 sau hai năm tái cấu trúc, có nguy cơ đối mặt với các vụ kiện tụng và siết chặt tín dụng, đẩy giá cổ phiếu NVL tiếp tục lao dốc. ACB, một trong những ngân hàng lớn nhất, có thể bị kiểm tra sâu hơn về quản trị rủi ro, ảnh hưởng đến uy tín và dòng vốn huy động. Masan Group thì khẳng định đã tất toán đầy đủ nghĩa vụ, nhưng các vi phạm về công bố thông tin có thể dẫn đến phạt hành chính hoặc mất lòng tin từ cổ đông. Về mặt chính trị, động thái này có thể là lời cảnh báo từ phe quân đội rằng họ không ngồi yên chứng kiến sự mở rộng ảnh hưởng của Tô Lâm vào kinh tế, đặc biệt khi các “sân sau” Công an bị phơi bày công khai trên báo chí nhà nước. Trong bối cảnh Đại hội Đảng 14 sắp tới, cuộc phản công này có thể mở ra một giai đoạn thanh trừng mới, nơi các sai phạm kinh tế trở thành vũ khí sắc bén hơn bao giờ hết, buộc Tô Lâm phải đáp trả để bảo vệ “lãnh địa” của mình.
Leave a Reply